استادكار فرش

از دانشنامه فرش
پرش به: ناوبری، جستجو

استادكار فرش ostâdkârefarš

كسی است كه به سبب تجربه يا تحصيلات يا هردو به همه كارهای بافت فرش تسلّط كامل داردو بركار كارگران زيردست خويش نظارت می کندو ايشان را دراجرای هرچه بهتروظايفشان راهنمايی می كند. وجوداستادكاردر كارگاه های بزرگ و كوچك فرش بافی از دير باز مرسوم بوده است.

شاردن، كه در قرن 12 هجری قمری از ايران ديدن كرده، وجود سركارگران و استادكاران را در كارگاه های فرش بافی شاهی و سلطنتی تأييد كرده است.

در فرش بافی استادكار بايد:

  1. به بافت فرش كاملاً مسلط باشد؛
  2. مشكلات كار را به سرعت تشخيص دهد و برطرف كند؛
  3. نقشه خوانی بداند و كارگران را در خواندن نقشه ياری کند؛
  4. به رنگ ها و طرح های فرش آشنا باشد و چيدمان آن را بداند؛
  5. مواد اولّيه فرش را بشناسد و نوع مرغوب آن را تشخيص دهد؛
  6. مهمتر از همه به نقشه سرانداختن و پياده كردن نقشه تسلط داشته باشد.

استادكار اگر نقشه خوان باشد، معمولاً نوع پرز و رنگ آن و جهت بافت فرش را از روی نقشه با كلمات و اصطلاحاتی آهنگ دار و موزون و شعرگونه به همکاران خود می گويد.فرش و ادبيات گاهی استادکار يا نقشه خوان برای تعدادی بافنده، که بر روی قالی هايی با يک نقشه مشغول کارند، همزمان دستور انتخاب خامه و شيوه بافت را می دهد. در اين شيوه، دارها پشت به هم دارد و استادکار می تواند هنگام بافت روی هر تعداد دار که بخواهد نقشه ها را بازبينی کند و اشتباهات احتمالی را برطرف سازد.