زاج سفید

از دانشنامه فرش
پرش به: ناوبری، جستجو

زاج سفید esefīd

سولفات مضاعف آلومینیوم و پتاسیم است. مقدار آلومین زاج سفید از سایر سولفات های آلومینیوم كمتر است، اما، نسبت به دیگر سولفات های آلومینیوم کاربرد بیشتری دارد. این ماده بهترین دندانه طبیعی است كه در رنگرزی، به ویژه رنگرزی پشم، به كار می رود. زاج سفید، معمولاً، مواد دیگری نیز همراه دارد كه پس از گرفتن ناخالصی ها آن را آسیا كرده و به كار می برند. در ایران معدن زاج سفید در اغلب نقاط، به ویژه محدوده طارم زنجان، یافت می شود. در رنگرزی پشم، فقط از دندانه های آلومینیوم، زاج سفید و سولفات آلومین استفاده می شود، زیرا، اغلب دندانه های آلومین به سرعت تجزیه شده، به قدر كافی در الیاف نفوذ نمی نماید، بر روی الیاف می شینند، در مجاورت،از بین می روند و رنگ به دست آمده از آنها تیره است. از آنجا که آب برخی نقاط ایران مانند اصفهان سنگین است، هنگام دندانه دادن با این آب، برای جلوگیری از رسوب سریع زاج باید دقت لازم را به عمل آورد تا رنگرزی پشم به نحوی یكنواخت صورت بگیرد. برای آنکه دندانه در پشم نفوذ كند ضروری است که پشم در آب گرم خیسانده شود و سپس مدتی با محلول دندانه جوشانده شود. پشم را در محیط اسیدی دندانه زاج می دهند. برای اسیدی کردن محیط، از كرم دو تارتر، اسید سیتریك، اسید اكزالیك و اسید استیك به عنوان مواد كمكی استفاده می کنند.[۱]

سایر زبانها
English

منبع

  1. کتاب دانشنامه فرش ـ احمد دانشگر