سبزوار

از دانشنامه فرش
پرش به: ناوبری، جستجو

سبزوار sabzevâr

سبزوار از شهرهای استان خراسان رضوی است که در دامنه كوه اندقان و در كنار رود كال شور واقع شده است و در 654 كيلومتری تهران و بين راه تهران مشهد قرار دارد. اين شهر از شمال به اسفراين، از شرق به نيشابور، از جنوب به كاشمر، و از غرب به شاهرود محدود می شود. در دوره اسلامی، ولايت بيهق از دو شهر سبزوار و خسروگرد تشكيل می شد. ارتفاع اين شهر از سطح دريا 960 متر و طول جغرافيايی آن 57 درجه و 40 دقيقه و عرض جغرافيايی آن 36 درجه و 12 دقيقه است. اين شهر در دوره مغول ويران گرديد، ولی به تدريج آباد شد تا آنجا كه در سال 737ق به پايتختی سربداران برگزيده شد. مردم سبزاوار اغلب به كشاورزی و دامداری و بازرگانی اشتغال دارند و به ويژه در منطقه شمال آن دامداری و بهره گيری از پشم گوسفندان برای بافت فرش حرفه اصلی روستاييان است.

برخی از ويژگی های فرش سبزوار

  1. مواد اوّليه:پشم مورد نياز در كار بافت انواع فرش از گوسفندان محلی تأمين می گردد و پنبه نيز در اين ناحيه كاشته می شود. با توجه به وجود پنبه و پشم، دو ماده اصلي در بافت فرش، صنعت فرش بافی در شهر و روستاهای سبزوار رايج است.
  2. طرح و نقش و رنگ:طرح فرش سبزوار تقليدی از طرح استادكاران مشهدی است و اغلب با نقش های گنبد مسجد شيخ لطف الله اصفهان و ساير بناهای تاريخی و لچك ترنج بافته می شود. رنگ های فرش سبزوار روشن تر از فرش مشهد و اغلب كرم، لاكی، سرمه ای، فيروزه ای، و سبز است.
  3. بافت:گره فرش ها نامتقارن و متقارن و ساير ويژگی های دست باف های اين شهر مشابه فرش های مشهد و نيشابور است و بر روی دار عمودی ثابت بافته می شود. رج شمار اين فرش ها معمولاً بين 30 تا 40 رج و مساحت آنها 6 و 9 و 12 متر است. تار فرش سبزوار از نخ پنبه و پرز آن پشمی است.

تاريخ فرش بافی سبزوار را از ابتدای قرن 14ق نوشته اند و فرش بافی مگر در ميان عشاير شمال اين شهر قدمت چندانی ندارد.