صنايع دستی

از دانشنامه فرش
پرش به: ناوبری، جستجو

صنايع دستی ṣanāyeҫ-edastī

صنايع دستی مردم ايران زمين دست ساخته های ظريف و هنرمندانه ای است كه فرهنگ، مهارت، بينش و ذوق و سليقه مردم اين بخش از جهان و آداب و رسوم و خلقيات ايشان را به ساير ملل جهان معرفی می کند. چرا که صنایع دستی، در میان ایرانیان، هیچ گاه از هنر جدا نبوده است و چه چیزی است که بهتر از هنر بتواند فرهنگ و تمدن یک ملت را به جهانیان معرفی کند. از میان صنایع دستی ایران زمین می توان به نمونه های زیر اشاره کرد:

بافتن قالی، گلیم، زیلو و پلاس، سفال گری، شیشه گری، سرامیک، خاتم کاری، گره چینی، معرق کاری، منبت کاری، پارچه بافی، زری دوزی، ترمه دوزی، مخمل بافی، پته دوزی، ملیله دوزی، شبکه دوزی و غیره.

به طور کلی می توان گفت صنایع دستی در روند تکاملی خود از شرایط اقلیمی و وضعیت های جغرافیایی و باورها و اعتقادات و ذهنیات مختلف تاثیر می گیرد. در اینجا به ذکر برخی از ویژگی های صنایع دستی می پردازیم:

  1. در ايجاد آنها دست انسان نقش كليدی دارد.
  2. نسبت سرمايه گذاری به بازده محصول بسيار كم است و در نتيجه، از نيروی كار انسان بيشتر استفاده می شود. و به عبارتی دیگر، این صنعت نيرو بر است؛
  3. ایجاد، رشد و گسترش آن نياز به سرمايه گذاری و كمك فكری كارشناسان خارجی ندارد؛
  4. به ابزار پيچيده صنعتی ساخت خارج كشور نیازمند نيست؛
  5. مواد اوليّه مورد نیاز در این صنعت همواره در داخل كشور فراهم می شود و دسترس صنعتگر است؛
  6. عامل موثری در صدور فرهنگ و تمدن اقوام است.