فرش قومس خراسان

از دانشنامه فرش
پرش به: ناوبری، جستجو

فرش قومس خراسان qumesexorâsân

در سال 1967، تكه فرش های پرزدار و نمدی ایرانی در ناحیه شهر قومس خراسان نزدیك دامغان در حفاری های «جان هانسمان و دیوید ستروناك» کشف شد. این تکه فرش ها در اماكن سه طبقه ای قرار داشتند كه از خشت ساخته شده بود.موزه متروپولیتن سرپرست حفاری این فرش ها بودواکنون نیزبخشی ازاین تكه فرش ها،كه می‌توان آنهاراقدیمی ترین فرش كشف شده دست باف دانست،دراین موزه درنیویورك نگه داری می شود.بزرگ ترین قطعه آن 63 × 40 سانتی متراست.باستان شناسان قدیمی ترین تكه این فرش هارابه نیمه اوّل قرن اوّل پیش ازمیلادنسبت می دهند.این قطعه،نمدی است پشمی وقهوه ای رنگ كه قسمتی از یك جلیقه آستین دار است. اندازه این جلیقه نمدی، كه بندی ابریشمی به طول دور گردن دارد، نشان می دهد كه احتمالاً متعلق به یك بچه بوده است. رنگ این بند ابریشمی كه شاید قدیمی ترین تكه ابریشمی ایرانی باشد آبی مایل به سبز است. قطعه های پیداشده از نظر تنوع شگفت آور است. این فرش ها رنگ های متنوعی ازقبیل آبی و قرمز دارد و نقش مایه آنها از گل های شش پر است. شاخص ترین تكه فرشی كه در قومس كشف شده قطعه پرزدار منسوجی است كه شكل آن كاملاً مشخص نیست. پرز این فرش ها از پشم خودرنگ و به رنگ كرم است. تار آن از دو رشته (Z)تاب یك لایه تشكیل شده است که در هر سانتی متر آن پنج تار وجود دارد. پود از یك رشته (S)تاب تشكیل شده و پرز آن از دو رشته (Z)تاب یك لایه است. این فرش معمولی را می توان بی شك بافت هنرمندان ایران در دوران ساسانی و پیش از آن دانست. فرش های قومس كوچك پارچه و تكه تكه است و منبعی برای آگاهی و شناخت نسل های بعد از خود به شمار می رود. این تكه فرش را بی درنگ پس از كشف برای نمایش در كنفرانس فرش شرقی (icoc) به موزه انسان شناسی (لووی دانشگاه كالیفرنیا در بركلی) قرض دادند (سبحه ، در: قالی ایران، ش 4).