قالی

از دانشنامه فرش
پرش به: ناوبری، جستجو

قالی ˆqâli

پهنه قالی است گويی آسمان

ماه زيبا چون ترنجی در ميان


«مؤلف»

دست بافی پرزدار است كه با گره زدن پرز بر تار و نيز پودگذاری بافته می شود. درباره علت نامگذاری اين دست باف و نخستين بافتگاه آن پژوهش جدی به عمل نيامده و مانند ساير آثار قديمی به تصوّر و گمان بسنده شده است و مطالبی كه از گذشتگان به ما رسيده همان تكرار تصورهای غير مستند است. اما دلايل موجود نشان می دهد كه زادگاه اين دست باف مشرق زمين است و قديمی ترين قوم بافنده آن مردم هنرمند و پرحوصله ايران بودند. قالی را به جرأت می توان هنرمندانه ترين فرآورده دستی بشر و مهم ترين محصول دست و صنعت گروهی ايرانيان در طول تاريخ دانست.

درباره قدمت اين صنعت نيز سخن ها گفته اند، اما كشف های جديد بسياری از فرضيه های گفته شده در اين باره را رد می کند و حداقل سابقه فرش بافی را به حدود 5000 سال پيش می رساند.

در مورد علت نام گذاری قالی و قديمی ترين قوم بافنده و قدمت آن در اين كتاب ذيل مدخل «تاريخ فرش دست باف ايران» در کتاب 4، فصل 1 مطالبی آمده است. قالی بافی، اين ميراث اجدادی، به سنت و فرهنگ مردم ايران زمين تبديل شده است و به قول علامه دهخدا: « ... روح حقيقی صنعت اين كشور را مجسم می سازد...».