قالی باف و صنعت آن

از دانشنامه فرش
پرش به: ناوبری، جستجو

قالی باف و صنعت آن vasanêateân-

به مجموعه عمليات و اقداماتی كه افراد مختلف و به شيوه های گوناگون برای بافت قالی انجام می دهند صنعت قالی بافی گفته می شود. هنرمندان و پيشه وران مستقيم يا غير مستقيم و با عناوين و شيوه های گوناگون ازقبيل موارد زير در صنعت قالی بافی ايران اشتغال دارند:

  1. دامدار، پشم چين، و پشمشو؛
  2. كشاورز پنبه كار، نوغان دار، و صنعتكاران ابريشم؛
  3. فروشندگان، پيله وران، فروشندگان مواد اولّيه فرش از قبيل دار و ابزار، و سازندگان آنها؛
  4. طراح، نقشه كش، تكثيركننده نقشه، رنگ و نقطه كن؛
  5. رنگ ساز و رنگ رز؛
  6. ريسنده و تابنده نخ؛
  7. چلّه كش و بافنده؛
  8. بازرگانان، صادركنندگان، و عوامل آنها؛
  9. مرمتكاران و استادان تكميل كننده فرش.

صنايع دستی و به خصوص صنعت پارچه و قالی بافی و امور جانبی آن از زمان های بسيار دور در ايران رواج داشته است. صنعتگران هنرمند اين ديار در طول تاريخ ديرپای آن ساخته های گران بهايی را به جهانيان عرضه کرده اند كه اكنون نه فقط زينت بخش موزه های جهان است كه به منزله سندی معتبر پاسخگوی بسياری از مسائل هويتی تمدن و فرهنگ بشر سرگردان امروزی است. هنرمندان و فناوران دست به دست هم دادند تا صنعت قالی بافی را پايه گذاری كنند. اهميّت نقش اين عوامل و عناصر و ويژگی های كيفی و كمی هر يك از آنها در عرضه كاری ارزشمند ترديد ناپذير است. هنر و هنرمند نقش اساسی و كليدی در اين راه دارند. نقش های برانگيخته از انديشه و قريحه هنرمندان است كه فرش را به عصارهای از هنر اين سرزمين تبديل کرده است. در طول زمان، همواره فرش بافی در ايران صنعتی روستايی و عشايری بوده و اين صنعت پرخير و بركت ضمن پركردن اوقات بيكاری كشاورزان و دامداران در تقويت بنيه مالی ايشان و اقتصاد كشور تأثير به سزايی داشته است.