چين

از دانشنامه فرش
پرش به: ناوبری، جستجو

چين cin

يك رديف بافت همراه با پودكشی.

چین cin

جمهوری خلق چین با وسعتی معادل 9،572،900 كیلومتر مربع در قسمت شرقی آسیا قرار گرفته است. این کشور از شمال به مغولستان و جمهوری روسیه، از غرب به جمهوری روسیه و پاكستان و هندوستان، از شرق به دریای ژاپن، و از جنوب به هند و برمه و برخی دیگر از كشورهای حاشیه اقیانوس كبیر محدود می شود. پایتخت آن شهر پكن است و شانگهای، گوانگ جو، وهان، و تیانجین برخی از شهرهای آن است. این كشور در قسمت جنوب شرقی دارای زمین های حاصلخیز فراوانی است و زمین های مرتفعی در شمال در ناحیه كوه های خینگان، در تبت، در ایالت سین كیانك، و كوه های هیمالیا در جنوب غربی تبت دارد. كشاورزی و دامداری شغل اصلی مردم چین است و با توجه به فراوانی مواد اولیه، مردم چین به ویژه در نواحی کوهستانی علاوه بر كشاورزی به بافت فرش نیز اشتغال دارند.

تاریخ و مبدأ هنر ـ صنعت فرش در این كشور مشخص نیست، اما آنچه مسلم است فرش بافی از دیرباز در این منطقه از جهان متداول بوده است. ماركوپولو، جهانگرد ونیزی كه بین سال های 1271 تا 1294م در دربار قوبلای خان می زیست، از صنعت فرش در كشورهای مسیر سفر خود مطالبی نوشته ولی از بافت فرش در چین آن زمان سخنی نگفته است. علاقه مردم چین به صنایع دستی و هنر و نیز سنت نشستن ایشان بر زمین ایجاب می کند كه فرش بافی در این كشور سابقه ای طولانی داشته باشد.

امروزه، هنر ـ صنعت طراحی و بافندگی فرش در چین به مثابه صنعتی مردمی با گسترش كارگاه های بزرگ و كوچك جمعی رواج دارد. دولت از طریق تعاونی ها و اتحادیه های مربوط كه به صورت هرمی در كشور رشد کرده اند در همه مراحل چرخه تولید این دست باف اعم از مواد اولیه، یكنواختی بافت، تعداد گره در واحد سطح، فروش، و حتی ابعاد و اندازه ها نظارت مستقیم می کند و برای فرش استانداردهایی را تعیین کرده است.

به احتمال قریب به یقین تولید فرش های دست باف در این كشور ابتدا در شمال غربی و در مناطقی كه پشم فراوان دارد، یعنی نواحی مناطق مغول چی چی كو و كن جو شروع شده است و در حال حاضر نیز صنعت فرش بافی در این ناحیه رواج دارد. در سراسر چین ازقبیل تین چین (تین تسن)، هپی پكن، شانگ های، سی كیانگ، اویغور، سی چنگ چی، چی كو، شن دانگ، كن چو، و دالیان فرش بافی رواج دارد.

علاوه بر مراكز یادشده، امروزه مردم مراكز دیگری همچون روستاهای هبی، تیانچین، اینرمنكولیا، لیااونینگ، شاندونگ، و نواحی شانگ های نیز به فرش بافی اشتغال دارند. بهره گیری از صنایع ابریشم چین اغلب در بخش های جنوبی تر صورت می گیرد و نواحی ژانگسو، ژیانگسی، و استان ژی جیان از مراكز مهم تربیت كرم ابریشم و تهیه این ماده مهم است.

دوره های متعدد آموزش علمی بافت فرش در شركت های تعاونی و نیز از طریق دولت در مقطع های سنی گوناگون تشكیل می شود و درس های نظری و عملی به صورت آزاد یا ضمن كار به علاقه مندان آموزش داده می شود.

برقراری نمایشگاه های داخلی و شركت در نمایشگاه های خارجی یكی دیگر از روش های معرفی فرش چین به جهانیان است و این كشور اصولاً در جهت توسعه صنعت فرش بافی موفقیتی كم نظیر دارد كه این امرعلاوه بر موارد گفته شده مرهون جمعیت زیاد و دستمزد پایین دست اندرکاران است.

برخی از ویژگی های فرش چین

  1. بافت:فرش های چین از نظر بافت بر دو گونه است: فرش های پشت باز كه تار در پشت فرش پیداست و فرش های پشت بسته كه نخ های تار ناپیداست و به سبب محكم بودن و ظرافت به قیمت بالاتر در بازار به فروش می رسد. رج شمار این فرش ها معمولاً از 20 رج به بالا و گره آن نامتقارن با پرز بلند است.
  2. طرح و نقش:طرح و نقش فرش چین بسیار متنوع است و رسوم و اعتقادات و عادت ها و فرهنگ عامه در همه تولیدات این كشور، مثلاً طرح و نقش فرش ها، تأثیرگذار است. این طرح ها اغلب تلفیقی از نقش های سنتی با نقش های سه بعدی و گل برجسته است که با استفاده از نقش مایه هایی همچون حیوانات واقعی و خیالی و شاخه های پیچ درپیچ کشیده می شود. تعداد طرح ها بی شمار است، اما بهترین طرح ها و نقشه های فرش این كشور در شهر پكن، پایتخت آن، کشیده می شود كه نموداری از رسوم و عقاید و فرهنگ مردم چین است. در طراحی نقوش فرش های چین معمولاً از طرح و نقش و رنگ آمیزی فرش های سنتی ایران پیروی می شود؛ ضمناً از طرح آپوزان و ساونری، كه الهام گرفته از تزیینات فرانسوی است، نیز استفاده می گردد. برجسته بافی در فرش چین از عوامل موفقیت این صنعت است.
  3. اندازه فرش:اندازه های فرش چین هم از طرف خریداران و هم از طرف طراحان و بافندگان تعیین می شود و معمولاً به شرح زیر است:
  4. قالی با اندازه هایی از 275 × 183 تا 549 × 366 سانتی متر؛
  5. . قالیچه با اندازه هایی از 91 × 61 تا 244 × 152 سانتی متر؛
  6. قالی های گرد و بیضی یا دیگر اشكال هندسی نیز در این كشور بافته می شود.
  7. مواد اولیه:پشم تولید داخلی چین نیاز صنایع نساجی و فرش بافی را تأمین نمی کند. پنبه در چین به وفور كاشت و برداشت می شود تا آنجا که بخشی از این محصول صادر می گردد. آمار سه دهه گذشته صادرات این كالا نشان می دهد كه همواره رقم صادرات آن رو به افزایش بوده است. صنعت تولید ابریشم از صنایع درآمدزا در چین است که محصول آن گران بها و پرسابقه است و مردم چین در تولید ابریشم و نخ آن تخصصی ویژه دارند. فرش های دست باف ابریشمی مردم چین از محصولات هنری و زیباست که نسبت به سایر تولیدات فرش آن کشور ریزباف تر و مرغوب تر است (حریری).
  8. رنگ:استفاده از پشم خودرنگ در فرش چین معمول است و بارزترین این رنگ ها سفید، سیاه، قهوه ای، طوسی، و كرم است. رنگ ها در صنعت فرش چین، اعم از طبیعی و شیمیایی، بسیار متنوع است و شماره دارد. امروزه از رنگ های شیمیایی نیز در فرش چین استفاده می شود.
  9. بازار و صادرات:صادرات فرش چین از اوایل قرن بیستم و پس از جنگ جهانی اوّل آغاز گردید و در سالیان اخیر همواره از لحاظ كمی رو به افزایش بوده است (حریری).

چین با توجه به فراوانی جمعیت و وضع جغرافیایی و اجتماعی و رشد اقتصادی آن می تواند بازار خوبی برای مصرف كالاهای وارداتی ازقبیل فرش اصیل ایرانی باشد كه مورد علاقه چینی هاست.