گره

از دانشنامه فرش
پرش به: ناوبری، جستجو

گره gereh

ايلمك. ريشه. خفت. اشكی. درگيری و چرخش نخ پرز(خامه) به دور تار (چلّه) را گويند. اين عمل اساس كار قالی بافی است و انواعی دارد. هر اندازه تعداد گره در واحد انتخابی بيشتر باشد، رج شمار فرش بالاتر است و ارزش آن بيشتر می شود و نقش های آن نمايان تر و آشکارتر به نظر می رسد. اصطلاح فرش ريزباف و درشت باف که ميان عامه رايج است نيز از همينجا سرچشمه می گيرد. طبقه بندی كيفی فرش ها براساس بافت نيز معمولاً با تعداد گره در يك واحد سطح يا طول انتخابی مانند گره ذرعی، اينچ، فوت، و دسی متر انجام می شود. برای سنجش ريزی و درشتی بافت فرش در همدان و اراك مقياس تعداد گره در چارك طولی (25 سانتی متر) به نام رنگ نيز معمول است، مثلاً فرش 160 رنگ در يك چارك، يعنی همان فرش 40رج.

گره gereh

مقياسی قديمی برای اندازه گيری طول كه امروزه نيز در برخی نقاط متداول است. گره معادل با 5/6 سانتی متر، يعني يك شانزدهم ذرع يا گز معمولی(104سانتی متر) است اما در تبريز كه گز برابر با 112سانتی متر است اندازه گره معادل 7 سانتی متر می شود. ذرع به چهار قسمت و هر قسمت به يك چهارك و هر چهارك به چهار گره تقسيم می شود. مقياس گره برای تعيين رج شمار فرش به كار می رود.